دستنوشته های یک ترخیص کار گمرک
درباره وبلاگ:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

درنگی بر موانع توسعه یافتگی ایران:در گفتن و نوشتن مانده ایم! (

نوشته شده توسط:
چهارشنبه 26 خرداد 1395-12:28 ب.ظ

کافی است واژه هایی مانند «توسعه» و «موانع توسعه یافتگی ایران» را در گوگل جست و جو کنیم. فارغ از انبوه محتوا، یک نتیجه تأمل برانگیز پیش روی ما خواهد بود و آن، اشتهای عجیب برای پرداختن به «موانع توسعه یافتگی در ایران» و مسایل پیرامون آن است.

هنگامی که به محتوای این مطالب و سایت ها رجوع می کنیم درمی‌یابیم بخش اعظم آنها در یک چارچوب و یا کپی برداری از یک سری مقالات و سخنرانی های البته ارزشمند اما تکراری است.

نتیجه جالب تری که نگارنده طی این سال ها مشاهده کرده، اشتیاق مفرط علاقمندان مسایل ایران برای آرشیو کردن مقالات مرتبط با موانع توسعه یافتگی در سایت ها و بلاگ ها است.
به عبارت ساده آنچه به فراموشی سپرده شده، پیام اصلی این مطالعات است. اینکه بالاخره چگونه باید بر این وضعیت چیره شد؟ راه حل چیست؟ وظیفه “من شهروند” چه می شود؟

بیان این مقدمه از این بابت بود که هرگز قصد نداریم مطالبی برای اضافه شدن به این آرشیو تولید نماییم و امیدواریم یادداشت حاضر نیز دچار این بلیه رایج نشود؛ بلیه ای که عجالتاً آن را «مدلینگ موانع توسعه» می نامم. بخوانیم: برخورد نمایشی و ژست ناراحت گرفتن از توسعه نیافتگی!

به تازگی در یکی از نشست های «کافه خرد» (cafekherad.ir) که به همت جمعی از علاقمندان فرهنگ و توسعه و صاحبنظران تعلیم و تربیت کشور برپاشده بود، شرکت داشتم.
دکتر حسن عشایری – عصب شناس مشهور- یکی از میهمانان ویژه این برنامه بود. ایشان با احترام از استاد آلمانی خود یاد کرد و به درسی از وی با این مضمون اشاره داشت که اگر شما به عنوان یک دانشگاهی، توانستید آخرین یافته علمی رشته خود را برای مادربزرگ بی سوادتان تعریف کنید و مطلب را به او منتقل کنید، موفق بوده اید!

شاید سخن تلخی باشد اما اکثر آثار تألیفی، سخنرانی ها، مقالات و میزگردها درباره توسعه یافتگی ایران حقیقتاً برای مردم عادی و شهروندان که «مخاطبان مستقیم توسعه» هستند، نیاز به ترجمه دارد.

در سلسله یادداشتهای”درنگی بر موانع توسعه یافتگی ایران” موانع توسعه را نه از پشت عینک نظریات توسعه و چارچوب های آکادمیک بیگانه با زندگی بلکه با زبانی ساده و عینی به تصویر خواهیم کشید و البته حتماً بر این نکته پای می فشاریم که هرگز ادعای «سخن آخر» را نداریم و پنجره نقد و نظر به روی خوانندگان عزیز و گرانمایه باز است.

اولین مانع توسعه یافتگی، همین است. اینکه آنقدر غرق در مفهوم پردازی و واکاوی علمی و فلسفی توسعه بشویم که اصل موضوع به حاشیه رود. ما بیشتر به ذهنیات گرایش داریم و کمتر توان تبدیل ایده های خود را به عمل داریم.

ما شدیداً با انباشت نظرات مواجه شده ایم و به نظر می رسد به موازات رشد مقالات و کندوکاوهای ذهنی به همان میزان از حوزه عمل و کاربرد فاصله می گیریم. به عنوان مثال رشد بی رویه مقالات علمی پژوهشی در کشور گواه همین مدعاست. مقالات علمی پژوهشی یا باید توان اشاعه و تکثیر پیدا کنند یا به ایده نوآورانه ای برای تجاری سازی و کاربرد تبدیل شوند که متأسفانه نزدیک به صد درصد مقالات منتشره در کشور ما از مرحله انتشار فراتر نمی روند و فاقد ظرفیت لازم برای تجاری سازی و یا اشاعه هستند.

 شاید اشاره به یک حکایت واقعی، خالی از لطف نباشد:

سال ها قبل یک استاد برجسته مطالعات توسعه از کشوری اروپایی برای شرکت در یک کنفرانس علمی به هند رفته بود. در مدت اقامت وی، یک مصاحبه رادیویی برای این چهره علمی ترتیب دادند. خبرنگار ضمن اینکه دائماً مشغول رفع خرابی میکروفن بود و در همان حال از استاد سوال می‌پرسید که: جناب پرفسور! لطفاً بفرمایید چه الگویی برای پیشرفت و توسعه یافتگی ما بهتر است؟ ملت ما باید چه مسیری را طی کند که زودتر به توسعه و قله های پیشرفت دست پیدا کند؟ و …

پروفسور نگاه تأمل برانگیزی به خبرنگار گفت: «شما اولین کاری که باید بکنی، این است که همین خرابی میکروفن را درست کنی! شما از همین جا شروع کن، بقیه کارها درست می شود!»

نخستین مانع پیشرفت، سرگرم شدن به مفهوم پردازی های پی در پی درباره توسعه است.

شوخی نیست! ما بیش از یکصد سال است درباره اینکه «چرا غرب پیش رفت و ما عقب ماندیم؟» حرف می زنیم. البته باید اعتراف کرد که این حرف ها همه به غایت زیبا و عالمانه است اما با عرض پوزش از خودمان، «فقط حرف می زنیم!»

در خلال همین سال ها که ما خودمان را به نمایش توسعه و سخن گویی پیرامون عقب افتادگی، موانع پیشرفت و غیره مشغول ساخته ایم، دیگرانی که در اطراف ما هستند و وسعت سرزمینی آنها به یک استان ما هم نمی رسد، کار کرده و فاصله ای بسیار با ایران پیدا کرده اند.

سرگرم شدن به تعاریف پر آب و تاب توسعه، شرح و تفسیر مدل های توسعه، دسته بندی های رنگارنگ از نظریات و رویکردهای توسعه، برپایی سمینارهایی با شرکت میهمانان داخلی و خارجی برای اینکه فقط بگوییم توسعه باید پایدار باشد و انسان و محیط زیست پاس داشته شوند و بازهم مرور و تکرار موانع ساختاری، اقتصادی و فرهنگی توسعه و تکرار و تکرار مباحث یکصدساله اخیر!
اینها همگی می تواند مانعی بر سر راه توسعه بوده و به ضد خود تبدیل شوند.

عملی شدن برنامه های پنج ساله توسعه که مقبول عمده گرایش های فکری، سیاسی و اجتماعیست و اکنون به ششمین منزل خود رسیده، باید به یک مسولیت اجتماعی تبدیل شود. فراموش نکنیم که توسعه فقط یک مفهوم نیست. کدام کشور توسعه یافته را سراغ داریم که این قدر درباره توسعه حرف بزند؟ ما از انقلاب مشروطه تا الان داریم به توسعه فکر می کنیم! فضای عمومی جامعه و فرهنگ سازمانی حاکم بر دستگاه های کشور را باید به جای سرگرم کردن به تعریف و توصیف از توسعه به سمت برنامه های توسعه متمایل کرد.

جریان توسعه در کشور ما به جای آنکه مسیری برای طی شدن باشد، به تریبونی برای وعظ و خطابه تبدیل شده است؛ توسعه یک امر نصیحتی نیست، جاده ای پیمودنی است.

شاید بیراهه نباشد اگر بگوییم توسعه مثل اخلاق عملی است. سالکان طریق، اخلاق را مسیری برای شدن و پیمودن می دانند نه موضوعی برای توصیف کردن.

توسعه با سخنرانی و مقاله نویسی به دست نمی آید. توسعه یعنی حرکت از نقطه « آ » و رسیدن به نقطه « ب ». ولی ما مدام از نقطه های ب و ج و د و جلوتر حرف می زنیم حال آنکه عملاً در همان نقطه ” آ ” ایستاده ایم و آنچه رخ نداده حرکت است.

تنها خاصیت سخنرانی و تولید محتوا درباره توسعه برای آگاهی اذهان عمومی و آماده کردن مردم مفید است اما نه همچون ما که بیش از صد سال است مشغول سخنرانی درباره «خوب و ضروری بودن توسعه!» هستیم.

هانس ماگنوس انسنس برگر، نویسنده و ادیب شهیر آلمانی در توصیه جالبی به نخبگان و مدیران آلمان پس از جنگ جهانی دوم می گوید: “در تالارهای گرم و راحت سمینارها، خیرخواهانه ترین نیت ها هم راه به جایی نمی برد، چرا که هیچ انسانی نمی تواند با قاطعیت بگوید وقتی پای عمل به میان آمد، چه رفتاری پیش خواهد گرفت.”

این که چرا واکاوی های نظری و فکری یکصدساله ما درباره توسعه کمتر به تحول انجامیده، شاید به این دلیل باشد که همگی این تحقیقات مربوط به «چیستی و چرایی توسعه نیافتگی» است نه «چگونگی فائق شدن بر آن».

همه از کوچک تا بزرگ می دانیم چرا وضع اینگونه است. آنچه مغفول مانده، “چگونه بیرون آمدن از این وضعیت” است.

گفتن و نوشتن در باب توسعه و موانع آن، تا زمانی که تکرار مباحث پیشین باشد، خود، یک مانع بر سر راه توسعه است.

از جفای ناخواسته ما بر واژه های بزرگ، گاهی نگران با خود می گویم؛ خدا کند واژه توسعه در این سرزمین به سرنوشت دیگر واژه هایی که به مثابه آرمان تاریخی ملت ایران هستند، دچار نشود.

نگاه نقاد و گفت و گوی سنجشگرانه خوانندگان فکور را مشتاقانه چشم در راهیم.

مرتضی نظری پژوهشگر آموزش و توسعه انسانی

منبع:عصر ایران



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:چهارشنبه 26 خرداد 1395 12:30 ب.ظ

rapid tone original name
چهارشنبه 24 مرداد 1397 02:22 ب.ظ
I like reading a post that will make men and women think. Also, thanks for allowing for me to comment!
molecular-penis-enlargeme02715.collectblogs.com
چهارشنبه 3 مرداد 1397 09:47 ق.ظ
Great work! That is the type of information that are supposed to be
shared around the net. Shame on Google for not positioning this publish higher!
Come on over and consult with my site . Thanks =)
http://johnathanzqgth.review-blogger.com/919422/red-hot-chili-peppers-and-penis-enlargement
دوشنبه 1 مرداد 1397 09:50 ب.ظ
Excellent goods from you, man. I have take into account your stuff
previous to and you are simply too great.
I actually like what you have got right here, really
like what you are saying and the best way during which you assert
it. You're making it entertaining and you continue to take care of to keep it sensible.
I can't wait to read far more from you. This is actually a tremendous website.
order cialis online
جمعه 4 خرداد 1397 02:35 ق.ظ
I like it whenever people come together and share ideas. Great website, keep it up!
choc
شنبه 15 اردیبهشت 1397 12:29 ق.ظ
Undeniably believe that that you stated. Your favorite reason seemed to be at the net the simplest factor to take note of.
I say to you, I definitely get annoyed at the same time as folks consider concerns that they just do not recognise about.
You managed to hit the nail upon the top as well as outlined out
the entire thing without having side effect , folks could
take a signal. Will probably be back to get more. Thank you
Joma Jewellery Sale
سه شنبه 21 فروردین 1397 05:36 ق.ظ
Kundan Meena Jadau is latest in fashion Jewelry. Individuals at the moment are loopy of the identical.
Thanks of becoming a fan of such fantastic
creations of India.
garciniacambogiapremium.net
شنبه 18 فروردین 1397 07:39 ب.ظ
Have actually been taking little over a month.
joma jewellery a little om
شنبه 18 فروردین 1397 07:03 ق.ظ
There are two extra pearl lines that drop from both aspect
of the forehead to the shoulders, fantastically framing the face.
garciniacambogiapremium.net
جمعه 17 فروردین 1397 10:50 ق.ظ
Have been taking little over a month.
Robert's Blow Boy
جمعه 17 فروردین 1397 01:13 ق.ظ
Just think about any of it, maybe you have had any connection with such an indecisive individual?
joma jewellery horseshoe
پنجشنبه 16 فروردین 1397 11:32 ب.ظ
Silver jewelry units have always been a huge
a part of the style trade. Silver necklaces are good for any event and any outfit.
garciniacambogiapremium.net
پنجشنبه 16 فروردین 1397 08:39 ب.ظ
Have actually been taking little over a month.
Robert's BJ boy
پنجشنبه 16 فروردین 1397 06:00 ب.ظ
I need to say I am impressed along with your organization, the systems, the help team - and ability through ArticleLeverage.
fizzy flower joma jewellery
پنجشنبه 16 فروردین 1397 05:34 ب.ظ
Mindless hrs getting lost perusing by way of overprice jewelry
on the market by commissioned product gross
sales acquaintances.
Robert's BJ boy
پنجشنبه 16 فروردین 1397 05:13 ب.ظ
No one likes a tattletale, however in this case it may be
important to let your moms and dads understand he
is annoying you.
create a gmail
شنبه 21 بهمن 1396 06:21 ق.ظ
That is a great tip particularly to those fresh to the blogosphere.
Short but very precise information… Thank you for sharing this one.
A must read article!
cialis
شنبه 21 بهمن 1396 05:17 ق.ظ
Do you have a spam problem on this website; I also
am a blogger, and I was wanting to know your situation; we have developed some nice practices
and we are looking to exchange techniques with others, be sure to shoot me an email if interested.
cialis online
یکشنبه 15 بهمن 1396 01:01 ب.ظ
Hello, i think that i saw you visited my website so i came
to “return the favor”.I am trying to find things to enhance my website!I suppose its ok to use a few of your ideas!!
تبلیغات در گوگل
پنجشنبه 20 مهر 1396 12:18 ب.ظ
ممنون از وبلاگ خوبتون
مناقصات راهسازی رتبه بالا
سه شنبه 11 مهر 1396 08:14 ق.ظ
مناقصات راهسازی رتبه بالا
مناقصه
شنبه 25 شهریور 1396 01:56 ب.ظ
ممنون از وبلاگ خوبتون. به سایت ما هم حتما سر
بزنید
boom beach hack
جمعه 3 شهریور 1396 10:50 ب.ظ
I appreciate the game but I dont want to keep at a 110
Hack the rest of my playing day's.
https://maidawendlandt.wordpress.com/
سه شنبه 17 مرداد 1396 10:23 ق.ظ
Definitely believe that which you said. Your favorite reason seemed to
be on the net the easiest factor to remember of. I say to you,
I certainly get irked even as other people consider issues that they just do not know about.
You managed to hit the nail upon the highest as smartly as defined out
the whole thing with no need side-effects , other folks can take a signal.
Will probably be back to get more. Thank you
How do you get taller?
سه شنبه 17 مرداد 1396 05:41 ق.ظ
Admiring the hard work you put into your website and
detailed information you offer. It's awesome to come across
a blog every once in a while that isn't the same unwanted rehashed material.
Wonderful read! I've saved your site and I'm adding your
RSS feeds to my Google account.
Foot Complaints
دوشنبه 16 مرداد 1396 10:55 ب.ظ
Thankfulness to my father who told me concerning this weblog, this weblog is genuinely awesome.
Can stretching help you grow taller?
یکشنبه 15 مرداد 1396 08:45 ب.ظ
Hey! I just wanted to ask if you ever have any trouble with hackers?

My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing months of hard work due to no
backup. Do you have any methods to protect against hackers?
How do you strengthen your Achilles tendon?
یکشنبه 15 مرداد 1396 12:45 ق.ظ
Good answer back in return of this issue with solid arguments and describing the whole thing concerning that.
Can you grow taller with exercise?
شنبه 14 مرداد 1396 07:48 ب.ظ
Thanks for sharing your thoughts on درنگی.
Regards
http://valeria9parks33.page.tl/Contact.htm
جمعه 13 مرداد 1396 01:01 ب.ظ
Since the admin of this website is working, no question very shortly
it will be famous, due to its quality contents.
Foot Complaints
یکشنبه 8 مرداد 1396 02:47 ق.ظ
whoah this weblog is fantastic i like reading your articles.
Keep up the good work! You already know, many persons are
searching round for this information, you could help them
greatly.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 31 تا 60